Thursday, October 9, 2014

Mangkusip


Sapoken na lewat, iontang Si Pulut mada Si Pege marmayam-mayam tu Huta Piul so adong si pandongani nia, arana adong dabo sada boru bujing na lagak na baru itandaan nia i poken. Ning Si Pulut: "Nga se binoto le adong rasokimu, adong dongan nia na lagak muse alakna, so dong gandakmu, kan...na so adong dope gandakmu ? Ning ia tu si Pege. "Olo keta", ning si Pege antong soni.
Pas mantong ari Minggu, dung sumbayang Azar i Mandersa, marangkatma ma alai na dua tu Huta Piul. Tar dua jom do lolotna, laluma alai tu si, oni kehe ipalalu alai tu Mandersa na i huta i sumbayang kotu Magorib. salose sumbayang, kehe musema alai tu sada Bagas Podoman ni poso-poso i huta i, arana get mangido izin mangkusip kalai tu Raja Na Poso (Katua Naposo Bulung sannari), soni mantong adatna i maso i, arana anggo inda mangido izin jolo, goyak dei roa ni poso-poso i adong na mangkusip alak na ro tu kampung ni alai i, i ma so kehe alai na dua mangido izin tu Raja Na Poso ni huta i. Abiaran ni Si Pulut sabotulna, mabiar ia adong kalak na manganggu ia pala dompak markusip dot bujing ne get kusipon nia i, apalagi adong na mangrambasi. Kasidunganna inda lalu mangkusip boru bujing na por roa nia i, sambang kaji, um lojana sajo mangulangi tu Huta Piul.
"Soni mada Raja, on pe langkama ami on jolo mamarik-marik. Tarimo kasi godang mada", ning si Pulut, Ro ning Raja Na Poso i: "Jadima, tai reso amu di si, na sadari ning kalak adong boto ulok sa mamolus i lambung na i. Soni pe, pala adong sanga na monga dokon kamu jami, na i son sajo do ami", ning ia. Dung isolom kalai Raja Na Poso i, langka ma antong alai na dua palan-palan taro mangecek-ecek.

Inda lolot dung i, sampe ma alai antong tu Bagas Podoman ni bujing i. Dung tardonok tu bagas i, na pakaluar ia mantong Tulila nia sian bagasan ni kupiah nia, na torusma ipalu-palu ia ilambung ni bagas i inda dao sian lubang pangkusipan na adong i bagas i. Dung martulila, marende-ende maia. Ompak na marende-ende ia, songon on ma ende-endena:
Tirikong...tirikong...tirikong
Lobe doit da anggi

Lobe doit da anggi
Jorolong...jorolong
Na padua tiang na padua losung
I tonga ni parik on

I bege ho dehe
Ibege ho dehe

Suling mada on so suling
Sulingkon bulu tolang

Mangkuling maho le mangkuling
Ari on ma get andoostorang....

Oni, martulila muse ia mulak. Dung loja martulila, marende-ende muse ia mulak, songon i ma torus ibaen ia torus marulak-ulak. I mantong rasoki nai, anta songondia, mangalus mada sada boru bujing sian bagasan, na manyapai sanga ise bayo na martulila dot na marende-ende i. Nga bentong, na bulusma ialusi Si Pulut obar ni bujing i, tai marende-ende parjolo songon on:
Au on mada manuk tinggiran
Manyogot so tarpatuduk

Potang ari so tarpadek
Mate-mate ipogaskon donganna songon i


Na suangkon danon ni bulu
Tu aek so ipangan gulaen

Tu darat so ra tubu

Madabu so dong topotan

Dung i, mangalus muse boru bujing i:
Uboto do parpordamu
Sintap ni sarisir tu rumput manis

Uboto do parroamu

Sintap ni bibir do baya obar na manis

Mangkusip muse Si Pulut songon on:
Dongdong baya so tardongdongkon
Tubu dahan dfi bona bulu

Podom baya so tarpodomkon

Ida-idaan i tompa muyu

Muda lindot do hodong ni pahu
Gariang i manjadi napu

Muda na giot do ho baya di au

Damang-dainang madung satuju

Mangalus muse boru bujung i:
Nada pahu baya na so lindot
Gariang i na tubu i lereng-lereng

Nada baya au na so giot

Damang-dainang indape mangalehen

Tentong ison dope pitulo
Tarambung-ambung lao mamolus

I son dope antong ita marsuo

Torang sigat sidumadang ari

Mangkusip muse Si Pulut:
Tangan do botohon
Ujung nai jari-jari

Ita patama do dokonon

Ujung nai ita pasari-sari

Ro museng alus ni boru bujing i:
Yabo..........angkang...................

Soni mada anta na piga nolima Si Pulut mardalanan tu Huta Piul so leng bisa ia mangkusip boru bujing na dung solot i ate-ate nia i. Tai i mantong rasoki nia, inda ra boru bujing i maringanan dot ia, oni ngantong idokon boru bujing i muse sanga aha sobobna so inda ra ia maringanan dohot Si Pulut.



~o0o~


see: 
http://edinasution.files.wordpress.com/2007/06/sekilas-buku-tulila.pdf
http://muse.jhu.edu/login?auth=0&type=summary&url=/journals/asian_music/v045/45.1.ross.html
http://arecabooks.com/product/tulila-muzik-bujukan-mandailing/
http://muse.jhu.edu/journals/asian_music/toc/amu.45.1.html
http://books.google.co.id/books?id=tTa__ZfyMhEC&pg=PR8&lpg=PR8&dq=tulila:+muzik+bujukan+mandailing&source=bl&ots=ZS_2U7W4Yq&sig=3sTRKaD70WsVqtwLxmv-dlUfgkw&hl=id&sa=X&ei=DE82VLnxCtGVuASAlYCwCg&sqi=2&redir_esc=y#v=onepage&q=tulila%3A%20muzik%20bujukan%20mandailing&f=false
http://www.amazon.com/TULILA-MANDAILING-Edi-1963-Nasution/dp/B002J47BRU




Tuesday, October 7, 2014

Si Bandol




N A T U A R I, kehe mada Si Bandol mangulangi tu Huta Sira, arana madung na lungunan ilala ia tu Namboru dot Amangoru nia na tinggal di huta i mang lolot marpulu taon. Anak ni alai pe anta na piga, alaklai-adaboru, mang adong na maringanan. Pas lalu tu jolo ni pintu bagas ni Namboru nia i potang-potang ira-ira pukul opat dung kotu Asar, mabiar jabat Namboru nia paida-ida aroro ni Si Bandol i, arana antong Si Bandol mang na godangan, oni sibuknia pe ama na godang, songon orbo doma nida ben godangna. Arani i mada, inda itandai ia alak na ro i tu bagas nia i, iambang ia alak na get marmaksud na so pade.
Rupana Si Bandol pe taraso juo ilala ia panailian ni Namboru nia i tu sia, ima so bulus ia mangkuling: "Au don Si Bandol, Namboru na ngon Huta Gulo !!!" Ning ia. Topek mantong na tarsonggot ma bulus Namboru nia i salaos manutup baba nia dohot tangan nia, oni dung i mangkuling ia: "Oiiiiiii...ho dei Bandol, aman-aman na godang mentong pamatangmu sannari, dao bedana ompak menekko, keta tu bagas, angggo Amangborumu na kehe dope ia nangkin pature aek ni sabanta i Saba Garabak", ning ia laos manaek ia tu bagas nia i.
Mangalus Si Bandol: "Olo Namboru, tai kehe au jolo satongkin tu Mandersa, get moyo ulala", ning ia laos mardalan ia marsosak tu Mandersa an. Ro ning Namboru nia i: "O, kemani Bandol, upainte ho ibagasta on ke," oni torus kehe ia tu dapur pamilas aek.

Imantong topek nai, dung mulak ia sian Mandersa, Amangboru nia pe mang mulak ngon saba, ipainte ia Si Bandol i tangga ni bagas nia i. Dung tolap Si Bandol tu si, na bulusma ijalang ia Amangboru nia i, oni iontang Amangboru nia ia rap masuk tu bagas. Dung rap juguk kalai isi taro mangecek-ecek, ro ma boru bujing ni Amangboru nia i maroban kopi paet dot kue talam ambaen ji alai. Inda binoto sanga na mangua, marsapa Si Bandol tu Amangboru nia i: "Ise don Amangboru?" Ninga ia te songon na maila-ila sotik. Ro alus ni Amangboru nia: "Si Bincar adi, borungku na patoluna, baru tammat sikola Aliyah, tai ontat ni i maia, inda tarpasikola tu na um gincat", ning Amangboru nia i. Mangangguk-angguk antong Si Bandol taro senyum-senyum tu si Bincar. Arani i, maila doma Si Bincar, kehe ia ipas-ipas tu dapur.
Mangkuling Si Bandol: "I mada Amangboru, songon na udokon i tu Amangboru nangkin, ayah dot umak pe godang do roa ni alai so ipas au marbagas, arana saba dot kobun pe mang adong do bagianku. Jadi i mada, songon na tama do uida Si Bincar, giot dei Si Bincar jadi alak bagasku, Amangboru ? Marsapa Si Bandol.
"Aha ningmu...jia mantong bisa i, Amangborumu do au da, inda tulangmu au.... Sambar Bulung mei goarna !!!" Sonima alus ni Amangboru nia tai targogo sora na kaluar, rara muse muko nai, oni sumpak jabat kopi na baru i inum nia i ngon baba nia.
Oni mangalus Si Bandol: "Monga mei jabat Amangboru, tai bahat do uida alak na songon i, salangkon donganku adong na Sambar Bulung lima alak, mang adong anak ni alai, tola do Amangboru ?" Marsapa mulak Si Bandfol tu Amangboru nia.



Amangboru nia i songon na get mongkik doma nida jabat, nga binoto ia be sanga ahape na get dokonon nia ben milasna roa nia. Dung i idup ia sabatang sigaret, baruma mangkuling ia: "Peto mantong goarmu ibaen ayahmu Si Bandolllllllllllll... ke jolo cicik te tu Mandersa", ning ia laos kaluar sian bagas nia i torus tu Mandersa, oni ngana roa ba be ia mulak tu bagas nia i an, na kehe do ia minum kopi paet to lopo na i lambung Bondar Godang an.



~o0o~








Wednesday, October 1, 2014

Angke...





Judul ni tulisan on ("Nga Mangarti Iba Jiba"), anggo inda sala ingotku mang na populer an mei ompak poso-poso au ditaan (Kotanopan-Mandailing julu) ira2 taon 70-an. Biasona, idokon kalak songon i benna bahatna parhalan na so binoto dalan kaluarna (mamecahkonna), tai lolot-lot antong manjadi "istilah" sajo doma soni, bope na so tarkait tu sada masalah na so tarpocahkon, leng pupu idok kalaki tarsongon parsianyangan sajo doma jalai na mardongan-dongan.
Sada "ide ato gagasan" boto na godangan i argana, adong mandokonna ra dei godangan argana umpado motor sedan marcedes model baru. Arana ninga ia, pala ide (gagasan) i bisa mampangaruhi bahat kalak na sasue dohot dalan pikiran nia, oni ra bage dei jabat iamalkon ia muse i angoluan nia.
Anta taon sadia muloina mang lupa au, oni inda binoto muse sanga ise na manggagasna, tai tardok juo mei gorarna na i dok "gagasan publik", misalna adong sada ide "angkon na i lestarion do boto budaya/adat ni ompung-ompung niba na jolo-jolo i" (istilahna "Heritage of Mandailing culture"), arana ning kalaki ("ahli2 budaya ?"), bahaso budaya/adat ni ompung2 tai na jolo i, marnilai tinggi, hebat muse (suatu "peradaban" tinggi), istilah kerenna "Adi Hulung" ninna, i ma so porluna ita ("next generation") lestari on so ulang mago arana marnilai tinggi.
Pala kehe tu banua ni alak na balok, misalna i Eropa, pala moncot i sada hotel i sadu, muda borngin adong mei di si marmocom-mocom, tarmasuk marmusik dohot marende-ende, tagi doba anggo ulala pala ipasang kalai marpiano atope sanga marmusik Jazz. Apalagi pala marmusik "Blues" kalai mopeng-openg au ibaensa. Sejarahna, musik "Blues" on asalna sian musik tradisi ni alak Negro (Afrika) dei, tai dung adong i banua Amerika markembang, lolot-lolot manjadi musik Jazz, oni torus markembang manjadi musik-musik na lain songon Bozzanova, dll. Jot-jot muse alai antong mamainkon musik "klasik" (musik na jolo-jolo) ni alak Eropa, sampe musik tradisi ni alak Afrika mulak, i ma Reggae so rap marjoget-joget pasonang-sonang roa. Aso do jopna roangku pabege-bege musik Blues? Arana songon na tarsarupo ulala songon tokok ni Gordang Sambilan i ami an. Tai na targaduk ulala pala musik Blues, bahat na jop roa ni alak na sadunia on, tai anggo Gordang sambilan i inda boto le, aso songon i luai ? Nga uboto antong aso ra songon i.
Ompak na marmusik i hotel i pakean ni alai bagak-bagak muse, oni jeges-jeges muse alakna, sihir iba jabat ! Ro i bagasan pikiranku, tai dongan musik ni ompung2ki pe na jolo na marnilai tinggi do !!! Tontu pantas juo dei imainkon i hotel on ? I ma ia antong, pala get mamalu Etek/Otuk kali sanga Gondang Bulu atope Maruyup-uyup antong rap mangartima ita, paling ia marbaju palekat, markupiah, marabit karung, ulang-ulang tagianmuse do ilala na so marsipatu, salang-salang soni pat i di pantar na deges (keramik) i. Pala songon i ma nida budayanta i ligi alak2 na balok i songon dia do le parasaanta bope idokon kalak budayanta na jolo-jolo i marnilai tinggi (adi hulung) ?
Arani i mada, aropku porlu mei ita marpikir-pikir mulak !!! Bope ita idokon kalai na berbudaya tinggi, tai leng na i dok ni alak muse do ita "manusia na terbelakang", alak na katinggalan zaman, kan !!! Na jelasna uida sannari, salangkon model ni baju (pakean) sanga model ni pangkas satongkin do mang maruba (contona, na jolo pangkas takar ma na lakuna, sannari indabe, marmocom-mocom model doma). I mada tele, gaduk dabo ilala, arana Tortor atope sanga Gordang Sambilan na mang adong marratus-ratus taon na jolo, leng ita pake dope sampe sannari, jop roanta ben na "adi hulung" i aropku, inda tarbaen langa na "model baru" ?. Salangkon ompung2ta alak2 na jolo2 i bope na tarsederhana dope alemu dot sinaloan ni alai ompak mambaen Gordang Sambilan i na jolo, leng adong kalak na "bongak" paida-idasa, botul dei ? Inda yakin au !!! Arana hum paten dope alai puna, oni inda so sajo alai antong, marpikir kalai torus mangembangkonna. Anggo ita, budaya na mang marratus taoni sajo leng pupu sajo dope iudor-udor, lahle bayaaaaaaaaaaaa....
Jadi angkon na maruba dei iba so tardok alak na maju, anggo leng na Gordang Sambilan i do udor-udoron sampe sannari, ning roangku doba, pandangan ni alak na balok-baloki, sak roangku boto, ita on leng na tarmasuk juo dopei "alak na katinggalan zaman" i mata ni alai !!!

Sondia doma le, ah...Nga Mangarti Iba Jibaaaaaa...... !!!





~o0o~



Tuesday, September 30, 2014

si gampual





Ilak-ilak...na sonting mantong tengekna  si Kunyek da, ning roa muyu, hum kacang tojin dongan sambatu maia na tarbagi ia ambaen jau nangkin, i ma jotjotna iba le mandongani ia tu musojit pala get sosak lala ia, tonga borngin pe jadi. Sangajo, si Gampual dei uida bayo i.
Arani i mada, malosok boto ulala paida-ida ia sannari, apalagi lagakna jadi ilala ia sannari dung adong honda nia na baru. Salaku, asal ma get potang ari i, mang kehe mei sado-sado ia marhonda tu Saba Pasir. Arana antong adong sada bujing na santak por roa nia i si, i ma sada bujing na sikola i Parabek. Lagakna ilala ia inda tanggung nida. Padohalda, ngana giot bujing i jisia. Um mangkuling pe ngana ra jisia, na songon meknong do nida ia si Kunyek. Toskon... lagakna antong ilala ho, padohal ngana giot di o parsikola Parabek i.
Na tuari dope na gadukna, ompak get ipangkulingkon ia bujing parsikola Parabek i di pasar, get pingsan doma ilala ia dung nida ia sada bayo na juguk ilambung nai, lagak muse antong alakna, oni rap mangan pocal alai na dua i parjagalan ni Ompung Umbik i. Apalagi ompak mangecek ida ia bayo i laos parsianyangkon bujing parsikola Parabek i, na senyum-senyum sajo doma nida ia bujing parsikola parabek i. Arani i, poning jabat ulunia.

Dung mulak ia ngon pasar i, na kehe ma ia torus margambur tu lubuk Kandang Kudo. Pala dung loja ilala ia na susup i sajo i bagasan ni lubuk i, kehe ia tu bariba get manjalaki tobu pangan-panganon, arana manguas ilala ia. Atia itipul ia dabo tobu i, isonggak amangboru Jaulok ia. Ngabedabeh, na i ambur nia ma ipas-ipas tu lubuk i arani ilana ilala ia. Rupana na mangambur muse do Jaulok tu lubuk i na marmaksud get paingot si Kunyek so ulang be ibaen ia be soni saulak nai. Dung itangkup Jaulok tangan si Kunyek, na bulus idarapkon iama si Kunyek i tonga-tonga ni aek godang i, oni manyonggak laos mangkuling: "Iambangko dentong tobu ni ompungmu i!!!" Ning ia targogo, sahinggo motar doma jabat si Kunyek ambaen biarna. Arani i mada, marsurak au gogo salaos mandok obar: “Tosssssskooooonnnnnnnnnn” !!! Ningku gogo adop ia.


Dung i, kehe si Kunyek marlojong-lojong tu dolok torus tu topi dalan godang an. Ben biarna aropku ilala ia, nga binoto ia jabat na tallus salin maridi nia, topek muse ompak bahat bujing-bujing na manabusi sate Marnambur di si. Indabedabeh, marlojongan doma bujing-bujing i sian parjagalan sate i ambaen ilana ilala alai, inda lalu manabusi sate be. Paida-ida aroro ni si Kunyek na salang-salangi, matukak-kak doma jabat umak-umak parjagal sate i, tai anggo alaklai ni parjagal sate i, isonggak ia jabat si Kunyek benna salang-salangi, mari-ari ngalaku sate nia gara-gara ni si Kunyek. Paida-ida i mada, marsurak muse au sakali nai laos mandok obar: “Tosssssskooooonnnnnnnnnn” !!! Ningku muse mulak, baruma songon na murak ulala sotik ancit ni roa i.



~o0o~


Sunday, September 21, 2014

Narmocom-mocoam kalakuan i





SONI MANTONG TELE, marmocom-mocom do le parange ni alaki na mangoluon i dunia on. Bope mang adong ugamo na manjadi panorangi (“obor”) tu jiwa ni jolma i sanga karejo aha na pade baenon so rap pade angoluan ni alai na bahat i, tai adong juo dei na “kaluar sian rel”, tarutamo pala pasuo dohot epeng na markopor-kopor na momo muse tangkoon. Apalagi mantong pala mang bahat epeng nia manabur-nabur dina manjalaki harto misalna, songoondia pe carona, na lidang atope sanga na pekok, nga porlu jisia ba i, na ponting dapot epeng na bahat i mulak so ulang marsak be roa nia. Arana dung bahat mulak epeng nia, bahat museng me ning roa nia nangkan karejoon ia, karejo na pade atope na so pade, pokokna bisa “merdet” ijur ni alaki paida-idana ben na kayo i ia. Adong pe na mate alaki patunda ni karejo nia i, nga porlu ji sia ia ba i, tarsongon si Jamanggete, sada bayo na tinggal i kampung Pitulo.

Dua bulan na solpu dot mada ia jadi palamar ni sada karejo na godang i sada kantor na godang i kampung ni alai i, lawon nia adong opat kalak na dohot mangalamar karejo i. Dung binoto ia sanga ise-ise lawon nia i, na bulus poningma ulunia. Arana alak-alak na hebat-hebat antong, i ma alak-alak na kayo-kayo i huta ni alai i, i ma si Jatuor, Jamanggoti, Jakayo, dot si Jaetong. Ro ning suru-suru on nia i si Japogos: “Nga dong sude i apak, ita taruon martolu karung pitis i tu bos na i, salose mei … hehehe”ning ia salaos ekel-ekel baba nia.

http://manajemen-ti.com/manajemen-risiko/777-70-persen-proyek-it-di-jepang-gagal.html

Ro ning Jamanggete: “Yakin do ho langa i marhasil kita,so binoto ho, alak-alak na kayo juo do lawonta i da!” Ning Jamaggete.

Yakin mantong apak, tongkin uoban bage si Nungneng so dong dongan ni bos na i mangkair-kair”, ning si Japogos muse.

Anggo soni, obanma martolu karung pitis tai, so dapot kita karejo i,” ning si Jamanggete. Dung ro obar ni si Jamanggete, ia pe kehema ia bulus mangalap pitis i tu bagasan kamar, oni dung parmisi ia tu Jamanggete, ia pe na turus muse ma kaluar bagas ni Jamanggete I dohot dongan nia dua alak. Taiba, dung tardao ngon bagas ni Jamanggete i, i sada paradianan na lungun, ipabukakkon ia pangkobean karung ni epeng i tu anak buah nia i. Dung marbukak, ipoluk ia tu bagasan mambuat epeng. Dung adong bahat epeng i tangan nia, ilehen ia deba tu dongan-dongan nia i, oni jisia muse dao umbahat. Dung i mangkuling Japogos: “Marsipan da, mang rap dapotanma ita!” Bulus antong i aluisi anak buah nia i: “Olo, bos!” Ning kalai.

Dung i, jongjong kalai mulak tai rap tompi sada be karung ni epeng i i gurung-gurung ni alai, oni rap lao alai tu jolo palan-palan. Inda sadia onok, lalu ma alai tu sada bagas na godang boti bagak muse. Dung lalu tu pangkal pintu na i, i totok si Japogos mantong saloas mamio-mio goarr ni ampuna bagas i. Nga lolot jabat marbukak ma pintu ni bagas i, oni adong sada bayo na mokmok manyuru alai masuk tu pantar tonga ni bagas i. I pantar tonga ni bagas na godang i ma alai mangecek-ecek. Tai ro ning bayo na mokmokan i, inda bisa soni dompak ibaen be, arana bahat na mamaresona, jadi mabiar ia tardapot. Ro ning Japogos: “Alaaa…tolong ma jolo apak, so dong adong karejo ni dongan-dongan, so leng martimbus dapur an, muda cocok do ilala apak i, so uban pe incogot si Nungneng tu son !”

Sip bayo na mokmok i antong, tai inda lolot dung i mangkuling muse ia: “Dokonma tu bosmu, ukarejoon mei, tai ulang ko lupa ba pataru si Nungneng incogot tu son da !” Ning ia. Buslus ialusi siJapoogos: “Rebes… eh beres mei, apak !” Ning ia.

Salose i, mulak Japogos dohot dongan-dongan nia i mangalapor tu Jamanggete. Dung mangalapor Japogos, ilehen Jamaggete pitis na tarbahat ambaen upa ni alai na tolu. Indabedabeh…na matukakkak sajoma karena ni alai. Arani milas ilala Jamenggete, isuru ia morot sian bagas nia na tolu alak i, get mangan pe alai isi ben malena ilala alai, nga ipatola ia. “Gampual !” Ning si Japogos. Binege si Jamanggete, oni mangkuling ia gogo: “Aha ning babamu. Bodaaaatttt ?” Motar jabat ia manjawabna: “Indaaaadongggg ba booooos !” Ning ia, oni kehe alai ipas-ipas kaluar sian bagas ni si Jamanggete i.

http://www.bbc.co.uk/indonesian/news/story/2007/04/printable/070430_iraq.shtml

Ngabentong, dung ioban si Japorgas lalu si Nungneng incogot potang nai, tarsapoken do, siapma sude urusan nai, si Jemanggete ma lalu karejo na godang i, leam sude lawon-lawon nia i. Arani i, na matukakkak sajoma karejo ni Jamanggete baen sonangna roa nia. I ape ba na pature karejo na godang i, ngana hum roa nia sanga bisa deges sanga inda, na paling pokok mang itarimo upana sudena, tinggal paintena doma sanga andigan siapna.

http://beritaunikbaru.blogspot.com/2013/03/10-proyek-google-yang-gagal.html

Bo le baya…mang tolu taon indape na siap karejo na godang i. Padohal parjanjianna, angkon na siap dua taon. Arani i, kaboratan na ampuna proyek, mangadu muse alai tu upas, so ipareso aha do so inda ipasiap si  Jamanggete, arani na so malo do ia paturena, ato na madung habis ibaen ia epeng pasidung ni karejo i. Ngabentong, tolu ari dung i ro ma upas tu bagas nia manyapaisa, tai inda joleh juo si Jamanggete paturena, sahinggo ipangido ampuna karejo na godang i so i tangkup si Jakamanggete, arana ngana nangkan tarsaloseon i be karejo i, salangkon epengna madung jisia sudena, te karena nga marnasiap, na paoto-otoon dei pala soni parkarejoo nia, ning ampuna karejo na godang i. Kasidunganna ona tangkup Jamanggete, boti juo Japogos dohot dongan-dongan nia I na bahat manolongi Jamanggete mambaen karejo na so pade.


~o0o~


Thursday, September 18, 2014

epeng na bahat



CARITO on pe ba tarsarupo juo do on dohot carito ni Jaolah i, tai soni juo mantong, inda binoto carito on na betul do sanga na inda, arana na i karang-karang do on songon i mambaenna laos painte-inte potang ari. So hum tagi antong na manulis carito on, upabaenkonma sacangkir kopi paet tu donganku, oni mangido tolong muse au jisia manabusi sabungkus sigaret so leng marbual ompak na mamikirkon sanga tersongondia do ira-ira na cocokna isi ni carito on.

I sada huta di hita an, adong mada sada poso-poso alakna ama na par sip, ngapa piga jabat kecekna, salangku marsak juo do dongan-dongan nia i huta i pada-idasa. Pala iontang kalai pe mamarik-marik (mangkusip) tu huta luar, inda ra. Tagenan do nida ilala ia manjalaki pangan-panganon tu dolok-dolokan umpado mangkusip, bope sabotulna na tarmalo juo do ia martulila, pandok ni bujing-bujing na i huta ni alai i. Apalagi mantong si Langgo boru lubis jagar-jagar ni huta ni alai i, get satonga mate doma nida ilala ia paida-idana, tai nga hum nida roa ni si Porngas. Sompat jabat icaritoon si Langgo i si ni roa nia i tu si Lanniari i ma anggi kandung ni si Porngas. Tai bope anta na mang piga kali si Lannari marcarito tu si  Pornas, tai na so leng hum do nida roa nia. Marpikir-pikir kalai jabat sanga aha sajo pe na i pikirkon ni si Porngas ari-ari on so anso songon i bayo na tampan i.



Rupana, sabulan na i doma, tammat ma si Porngas sikola SMA, tai bale inda giot ia tinggal i huta, hum tu saba dot tu kobun maia karejo sasadari, get mangaranto do giot nia. Sabotulna adong do giot nia manyambung sikola na hum gincat, sikola S-1 ning kalak i goarna sannari, tai biamantong alak kampong na malarat muse do, ngadong epeng ni ayahnia pasikola ia tu si. I ma so porna roa nia kehe mangaranto, nga binoto le rasoki on, na ponting leng adong giot ni roa so murmapede angoloan. Pas mantong waktuna, kehema si Porngas mangaranto tu sada huta na paling godang i banua ni alai i. Sampe jabat tolu ari dua borngin lolotna so tolap ia tu huta na godang i, manyiborang laut bage do jabat laus tu huta na godang i.

Songon posan ni tulang nia Jamangintir, pala dung lalu ia tu huta na godang i, itengget ia ma motor na rara na marnomor 34, oni mijur i lambung ni setasiun kareta api, ira-ira sakilo daona ngon setasiun kareta api i orong siambirang, i si ma parjagalan ni si Latif, anak nia na paduaon i. “Dot ia majolo ho tinggal ompak so dong pangomoanmu!” Ning tulang nia i. Pas dontong, tarsakilo sian setasiun kareta api i, pasuo maia dohot si Latif ompak manaha-naha soban i samping parjagalan nia i. Tolap tu si, na bulusma ijalang si Porngas anak ni tulang nia i si Latif. Parjolo-jolo nai ba, heran do jabat si Latif, arana nga itandai ia si Porngas, tai dung marcarito si Porngas, baruma itandai ia. Mangkuling si Latif: “Olo, masampe mei tona ni ayah jau, get ro ho mangaranto tu son, mang pade i, rap ison ma ita jolo tinggal taro manolong-nolongi au marjagal”, ning ia. Rontong alus ni si Porngas: “Olo angkang, tarimo kasi parjolo, kirim solom ni ayah dohot umak ji abang !" I jawab si Latif muse antong: “o!”, ning ia soni pondok.


Muloi sadari, i bagas ni si Latif i ma ia manompang taro manolongi si Latif marjagal. Sasakali ioban si Latif muse ia marpoken tu pasar manabusi barang jagalon. Dung tar dua poken ia di si, marsapama si Latif: “Sabotula Porngas, aha do karejo na giot jalakonmi, takok get marwarung juo do giotmu songon au on?” Ro alus ni si Porngas: “I mada angkang, aupe na marsak do roangku, inda uboto sanga aha giot ni roangku karejongku ulala i huta ni alak na godang on, anggo ipatola angkang i, kehema jolo au marlao-lao manjalaki karejongku na pade ulala jau ? Ning si Porngas. Rontong ning si Latif: “Inda monga bai, kehe mani, so ipas dapotko karejo na cocok ilala ho”. Dung na mangecek i alai satontang karejo i, incogot nai kehema si Porngas manjaki karejo anta na get tudia iape ngana binoto ia, pokokna ke ia songon i tu pasar an, i si bahat antong nida ia alak na pual-pail, tai nga binoto ia ba le sanga aha karejona.

Ompak longang-longang ia dina marlao-lao i pasar i, tartombeng ia mada sada adaboru, bo duruk jabat adaboru i, oni manyongkir palan tai ibege ia do. Arani i, ipas-ipas ipajong-jong ia adaboru i, oni mangido mohop ia antong. I mantong rasoki nai inda matubek-bek jabat adaboru i, tai senyum-senyum do paida-ida si Porngas, oni mandok obar: “Ah, nggak apa-apa kok”, ninna.


Sabotulna antong na tampanan do alakna si Porngas on. Sada bujing na lagak alak kalai an, ima si Langgo, satonga mate doma jabat paida-ida ia, tai nga giot ia bope si Langgo madung marpupu patidaon por ni roa tu si Porngas. I mada roangku so senyum adaboru na i tombeng nia i, ben tampanna  dei si Porngas. Dung i, ipaido adaboru i ia so i togu-togu tu sada lopo na donok sian i, manguas ia ning ia, get minum ilala ia. Rantong si Porngas. Dung lalu tu lopo i, mengido isin si Porngas get kehe patorus pardalalan, tai giot ni adaboru i, i dongani si Porngas jola ia minum di si, arana idope ia minum di lopo i. Rantong songon i si Porngas, kasidunganna rap minum dot mangecek-ecek kalai na dua  di si, oni sasakali rap mantata muse. Rosu mantong nida alai na dua songon na dung marsitandaan lolot. Inda lolot dung i, ilehen adaboru ma alamat ni bagas nia, oni ipangido ia muse alamat bagas ni si Porngas, ngase binoto adong kasompatan marsuo mulak, ning adaboru i.

Dung mulak tu bagas, nga tarjawab si Porngas sude sapa-sapa ni si Latif satontang karejo i, “pokokna indape adong pasuo na cocok”,  ning ia songon i. Sapoken dung i, laos kotu magorib, so mada sada motor sedan na lagak i jolo parjagalan ni si Latif i. Ia topek marjagal arana si Porngas dompak sumbayang. Marsapa mada adaboru i tu parjagalan i sanga botul adong si Porngas, dung mijur ia sian motor sedan nia i, heran juo do sapetona si Latif ben lagak ni adaboru na marmotor sedan i, oni aso muse marsitandaan dohot si Porngas ? Marsapa-sapa di bagasan roa ini. Inda lolot dung i, ro mantong si Porngas tu jolo marjagal so sumbayang muse angkang nia  si Latif. Tai ompak so kehe si Latif sumbayang, mangkuling ia tu si Porngas: “Amman…adong boru-boru bujing na lagak manjalaki ho !” Ning ia targogo sotik, laos patidaonna. Alah … adaboru na pasuo dot au i pasar  i dei na lewati! Tai senyum ia antong soni salaos manjalangna. Untungma antong dompak indadong alak na manabusi, jadi tarbaen ia mangecek-ecek dohot anak boru i. Ro ning boru bujing i, benna ia mang unjung ro tu bagas ni si Porngas, ia pe na harop do roa nia so ro muse si Porngas tu bagas nia marmayam-mayam. Ngantong tartulak si Porngas, olo ning ia songon i. Dung kehe boru bujing i mulak, si Latif pe na bahat mada sapa-sapa nia tu si Porkas. Sondia antong ning si Porngas, arana alai sakali dope pasuo i pasar an. Soni pe, jop do roa ni si Latif benna marsitandaan si Porngas dohot bujing-bujing na lagak, oni kayo muse ning roa nia.

Muloi sian i mada, tardodasma si Porngas marmayam-mayam tu bagas ni boru bujing sitandaan nia i satiop ari minggu, tai lolot-lolot malom minggu muse doma, ira-ira tarsongon na margandak ajakna. Rupana na madung kuliah do dongan sitandaan nia i, oni ayahna, bagasna pe ama na godang, oni pakarangan ni bagas i pe ama bolak, songon parbalan doma nida. Si Porngas pe sabotulna na heran do ia aso do jabat ra mardonangan dot ia alak kampung na miskin, nga binoto ia sabotulna ben harani tampan nia do. I ma so jopna roa ni boru bujing i tu sia, si Porngas sajoma pikirkonon nia ari-ari on. Muda malom minggu, kehe mei alai nadua mardalan-dalan salos manabusi pangan-panganon na tabo. Ayah ni bujing i pe heran juo do sabotulna aso ra boru nia i “margandak” dot bayo i, padohal alak kampung na miskin muse do.

I sada maso, pasuo mada si Porngas dohot ayah ni boru bujing i i bagas, oni mangkuling ia: “Nak Porngas bisa minta tolong nggak ! Aku besok pagi setelah sholat subuh akan berangkat ke bandara karena ada pekerjaan yang harus kuselesaikan di Amerika, biasalah tugas kantor, namun aku ada uang yang mau disimpan di bank. Bisa minta tolong nak, kau yang mengantarnya ke bank nanti, kalau mereka tanya apa-apa bilang saja itu uangku !” Ning ia. Ben madung lolot antong si Porngas marsitandaan dot ayah ni dongan nia i (si Magdalena), nga pade ilala si Porngas manulakna, ioloon ia songon i antong. Benna dung ioloon si Porngas i, na bulus ialap bayo i ma epeng sakopor tu kamar nia, oni ilehen ia tu si Porkas. Tarsonggot ia ben bahatna nida si Porngas epeng i, oni mangkuling ia: “Hari senin pagi  saja kuambil kemari, pak !” Ning si Porngas. Ro ning bayo i: “Nggak apa-apa, bawa saja sekarang ke rumahmu, nanti hari senin pagi baru setor ke bank, ning bayo i. Soni mantong, anta na piga kalmia ayah ni si Magdalena pasitorkon epeng tu bank, si Porngas sajoma manaruonna, epeng na bahat-bahat sajo. Ompak sadari, i suru ayah ni si Magdalena muse si Porngas mambaen nomor rekening nia i bank i, maksudnia so momo marbagi epeng dot si Porgas, tarsongon upa nia na manolongi ia manyitor epeng i tu bank. Dung adong nomor rekening bank nia sandiri i bank i, nga binoto ia mang marratus-ratus juta epeng nia, i pe benna i dokon parkantor bank i do, jop sajo doma roa ni alai parkantor bank i tu si Porngas ben bahatna epeng nia i bank i, tiop bulan martamba-tamba sajo. Ben madung bahat botul antong epeng nia i bank i, i sada maso porma roa nia manabusi bagas inganan nia dohot motor sedan. Bope mang tartabusi ia dua mocom harto na godang arga i, leng na martamba sajo dope epeng nia i bank i, arani i ro jabat obar i bagasan roa nia: “Oiii … baya e na denggan mantong roa ni bayo i jau da, inda tarbalos au i be aropku!”.


Tar dua taon do dung i, ompak partongaan bulan puaso, mang i kirim ia ma surat tu alaian so alai na sabagas marari rayo tu huta na godang i, oni i kirim ia musengtong ongkoosna marpulu juta so ro alai sude na sabagas tu huta na godang marari rayo. I si ma alai mararirayo, arana mang adongma bagas dohot motor sedan nia. Ngabedabe, na godang ma ilala amang-inang nia roa i. Sapoken nai so Ari Rayo, mang marangkat ma alai sude tu huta na godang an mar motor ALS. Pas mantong dua ari nai so ari rayo mang lalu alai tu si. Na jopma roa ni alai sude rap modom, oni mangan tabo-tabo muse tiop ari i bagas ni si Porngas i. Ben sonangna nida ayahnia angoluan ni si Porngas i huta na godang i, sompat do jabat ia marsapa: “Aha do langa sabotulna karejomu i son Porngas, na degesi antong rasokimu, marlobi-lobi doma uida jabat !” Ning ayah nia marsapa. Rontong alus ni si Porngas: “I mantong rasoki nai ayah, inda na karejo i perusahaan na gogang au ba, na manolong-nolongi karejo ni alak na kayo do au soni, muda bahat rasoki nia, ilehen ia jau bahat muse”, ning si Porngas. Mangkuling muse ayah nia: “Inang goinang, na denggan antong roa ni bayo i tele !” Mangkuling mulak si Porngas: “Olo ayah, nga tarbalos ilala denggan ni roa nia i, on pe i ma, angkon na ubuat muse do ningia boru kasayangan nia i jadi alak bagasku, sada maia boru nia, ipasma gioat nia ami marbagas, songon dia do pandapot ni ayah-umak ? Marsapa si Pongas. Ro ning umak nia: “Anggo mang songoni denggan ni roa ni alakna, nga sala i bei ibuatko boru nai, ayahmu pe satuju dei !” Ning umak nia, oni manganguk muse antong ayah nia palan.

Ompak kehe alai na sabagas marari rayo tu bagas ni si Magdalena i, idokon ayah ni si Magdalena bahaso boru nia i ning ia marangan-angan marmayam tu Swiss pala get kawin. Jadi, ipangido ia tu si Porngas so rap kehe alai marmayam tu Swiss antargan so marbagas, salaos pasimpan epeng nia satonga i nagara i. Tontu mantong, ama na jop roa ni si Porngas pabege-bege i, oni na bulusma idokon ia tu ayah dot umaknia na get kehe alai marmayam-mayam tu sada nagara na santak dao na margoar Swiss, i ma sada inganan panyimpanan ni epeng ni alak-alak na kayo i banua Eropah an, i banua ni alak si bontar mata i.


Adong do jabat tar tolu poken lolotna alai na marari rayo i huta na godang i ben tagima ilala alai na i pasonang ni si Porngas i sajo, anggo anggi-anggi nia i si doma giot ni alai sikola pe so nangkan kon ke be alai tu saba dot tu kobun dohot ayah-umak ni alai. Tai ngape ipatola simatobang ni ala i, giot ni alai marbagas jolo si Porngas, nga lolot bei be, i huta ma alai jolo soni sikola, ning simatobang ni alai i. Dung lalu alai tarsapoken tu huta mulak, ro ma barita si Porngas, mang i Swiss ma alai, tai ben bahat dope uruson ni aai i nagara i, ra dope sapoken na i alai di sadun. Anggo dong rasokina, dung lalu alai tu Indonesia mulak, inda lolot be marbagas ma ia dohot gandak nia i si Magdalena. Syukur Alhamdulillah…ning kalai antong.

Pas i ari Salasa manyogot dua poken dung i, ompak mium kopi ayah ni si Porngas i lopo ni amangboru Jatulbas i huta ni alai i, nida ayah nia mada sada bayo na godang i tangkup upas, na baru mulak sian luar negeri, i bandara Soekarno-Hatta ninna. Rami doma nida alak i bandara i, i gambar-gambar kalak sajo mantong bayo i, te muko nia adop toru sajo, songon na maila ia nida na i gambar-gambar ni alak i. Anggo ayah ni si Porngas tarsonggot ia boto, arana bayo na i tangkup ni upas i nida ia songon ayah ni si Magdalena do, tai inda tarida si Porngas dot si Magdalena i si benna santak ramina alak i si. Ning sadalak wartawan na mambaen barita i televisi i, tuan X (ayah si Magdalena) itangkup arani mambuat epeng ni kantor nia martrilyun-trilyun bahatna, na i karejoon nia dohot dongan-dongan nia. Tai benna on dope dapot bukti-bukti ni kalakuan nia na so pade i (panangko godang), i ma so bisa tartangkup. Ninna, alak-alak na dot mambantu bayo i, angkan na i tangkup ni upas muse do so i pareso. Untung male ngadong kalak i lopo i na manandai bayo na ona tangkup i i televisi i, jadi inda aru ila roa ni ayah ni si Porngas (Jamargoso), oni na kehema ia torus mulak tu bagas nia. Atia pasuo dot alak bagas nia, icaritoon ia na nida nia i televisi ompak minum kopi i lopo an. Tarsonggot muse adaboru nia i, oni pingsan jabat, rongom muse kalak jabat i bagasan bagas ni alai i, marsak roa ni alak i benna pingsan i adaboru ni Jamargoso i.


Borngin na i, ro mantong barita sian huta na godang an, tangis-tangis jabat si Porngas mancaritoon bala godang na i adopi nia, alak na godang na angkan jadi tulang nia i i ma ayah si Magdalena mang itangkup upas, arana ia ninna manangko epeng na bahat i kantor nia an, oni alak-alak na dohot mambantu karejo nia na jahat i, inda lolot be ipareso upas muse mei, muda tarbukti adong hubungann, angkon na i uhum juo, satorusna i sidangkon i pangadilan so binoto bukti-bukina na marsala sanga inda. 

Tarsapoken do dung i, tarsiar muse ma barita i koran-koran dohot i televise bahaso ayah ni si Magdalena tarbukti manangko epeng na bahat, i ma so ona uhum sampe 30 taon lolotna i bagasan penjara. Salain ia, adong anta na piga alak nai na ona uhum, tarmasuk si Porngas i uhum lolotna 15 taon. Ngebedabe, pabege-bege barita i tangis doma simatobang ni si Ponggas aduana. Ngana unjung be kehe Jamargoso minum kopi tu lopo arani ilala ilala ia paida-ida alak huta nia i. Salangkon mangecek dot kalak i pe ngara ia jabat, benna ama na santak ilana ilala ia.


Arani i mada, so marsipaingot sajo ia tu anggi-anggi ni si Porngas, manat-manat pala manjalaki karejo i huta na godang an so ulang be irasoi alai be na ialami ni angkang ni alai i na karejo dohot bayo si panangko godang i.


~o0o~

Thursday, September 4, 2014

mangolah-olah



ON PE BA CARITO ON na so binoto do sanga na botul sanga na inda, arana na ikarang-karang don songoni satontang karejo ni alak-alak na so pade parangena na mardunia on, ima Japunjut, Jabokar,  Jaulok, si Parlak, dot na asing-asing nai.
Ninna, dung do tommet sikola SMA i banua ni alai an, kehema si Parlak mangaranto tu sada huta na godang i Pulo Kombang, sada huta ama na dao sian huta ni alai i, manyiborang laut jabat lolotna tolu ari dua borngin. Ben lolotna i bagasan ni kapal i, marsak jabat roa nia, mar-ari mantong na rundut do epeng nia na get mangaranto i.
Dung lalu tu huta na godang i, taringotma ia mulak tu obar ni amangboru nia Japagar, anso kehe monopotkon anak ni amangboru nia i na margorar si Palakok i topi ni sada batang aek i huta na godang i.
Tar sajom do lolotna lalu mantong ia tu si, oni ijalang ia antong si Palakok laos patangkas aroro nia. Rontong ning si Palakok: “Bo, pade mei, arana sapoken na lewat martalipon ayahku sian kita an, idokon ia do tarongit gogo ni roa muyu mangaranto tu huta na godang on. Anggo pade ilala ho, ison ma ita manolongi au marjagal”.
Ro alus ni si Palakok: “Olo abang, songon i do obar nami dot amangboru i huta. Ipe tarimo kasima abang ilehenko karejongku, so bisa au mangolu i ranto ni alak on”, ning ia.
Mangecek mulak si Palakok: “Anggo songoni, baenma tasmu tu kamar na i balakang, na kosong dei kamar i, i si ma ho modom !”.
Olo abang”, ning si Parlak, oni kehe ma ia tu bagasan ni kamar i margonti salin. Dung salose baruma ia kehe tu parjagalan i manolongi si Palakok marjagal. Lolot dung i murma malo mantong si Parlak na marjagali, arana tiop ari iajari si Palakok. Tar sapoken dung i, na ia sajo doma marjagal ari-ari. Tai anggo balanjo barang gadison lek na si Palokok dope, arana um malo dei ia marpoken.
I sada borngin, magecek-ecek mada alai na dua i parjagalan i. Mangkuling si Parlak pajolo: “Sangajo na tagi mantong angoluan i huta na godang on, jop roa niba bahat alak na kayo, adong na bahat motorna oni deges-deges muse bagas ni alai”, ning ia.
Olo, songon i mada angoluan ni alak sadebana nadong i huta na godang on. Ninna, ben bahatna muse epeng ni alai biaso de alai mangan manyogot i bagas, mangan arian i Kuala Lumpur, mangan borngin i Australia, oni modona i Singapura !” Ning si Palakok.
Oiiiiiii…tagina baya, bisa dei luai angoluan niba saulakon songon kalai i ?” Marsapa ia tu si Palakok.
Nga uboto da, tai anggo maut, rasoki dot jodoh do, tuhan dei manontuonna, pokokna leng totop iba marusaho oni ulang tinggal sumbayang”, ning si Palakok.

I sado maso, adong mada orja ni koum ni si Palakok i sada banjar i huta na godang i. Ben solkotna ia tusi ima so dot ia marpokat  pala get pajongjong orja i. Topek muse ia antong barisan ni anak boru, ia ma "si tamba na urang si orus na lobi", i ma so bahatna patureon nia i orja ni koum nia i. Baen bahatna na get karejoon nia, iontang ia jabat si Parlak mandongani ia na marpokat i. Ampot ra si Parlak manolongi ia karejo baen bahatna get patureon i.

Ompak na marpokat i, tarlain do na i parate-ate on ni si Parlak. Ima sada bayo na mokmok, i ma na juguk tar i tonga-tonga. Alakna lomlom nian, tai ama na ias, uskuis muse, oni na mantata-tata sajo karejona dung siap markobar, tai oompak na markobar i ngana unjung jabat ia mangecek, sip sajo soni nida songon leto na mancit boltok. Tai i mantong, inda binoto sanga arani aha, jop soni nida roa ni alak na bahat i paida-idana, sanga aha pe so songon i nga binoto. Arani i mada marsapa jabat si Parlak tu angkang nia si Palakok.
Ise dei langa bayo i, angkang ?
Ro ning si Palakok: “Anggo ningotko bagas ni alai ima na labung lopo ni Ompung Kikik i, anggi nia mei si Palekat dot si Merdet, tai gakku ngada itandai ho i be, arana dung tammat SMP mang mangranto mei bayo i tu son, sannari ia jadi kapala kantor na godang i son, alak na godang dei, bahat epengna !”
Anggo songon i, patanda on abang i jolo au tu bayo i”, ning si Parlak.
Kei ma soni jalang bayo i, na ramahan dei, dokon na rap sakampung do !” Ning si Palakok.
Inda lolot dung i, kentong si Parlak manjalang bayo i, rap mangecek-ecek kalai, oni rap mangkardak-kardak muse alai na dua tarpalan-palan pala marcarito na targaduk-gaduk si Parlak. Rupana na jop juo do roa ni bayo i paida-ida si Parlak, tata sajo bayo i dung binoto ia goar ni anggi ni si Palakok i, i ma si Parlak.-, ala baya gadukna ning roa nia.
Porroangku da bo sanga songondia carana so bahat epengku, jadi alak na kayo songon tulang i”, ning si Parlak adop bayo i.
Ro ning tulang nia i: “Aha mentong salana, songon i dei giot ni alak sude, tai inda sarupo rasokoni, aha do langa karejomu i son ? Ro ho dabo marmayam sasakali tu bagasta an !”.
Olo, i mada, so bisa iba marsiajar tu tulang i ! Ning si Parlak.
Alaaa…hopedaaaa…kakakakkkkkkkkkk…” matukakkak tulang nia i na margoar Japunjut i, tai indape binoto si Parlak.
Sapoken dung i, mangido izin si Parlak tu angkang nia si Palakok, get kehe ia ning ia marlao-lao tu bagas ni Japunjut an. Ben gogona nida si Palakok roa ni si Parlak na get marlao-lao i tu si ioloon ia soni antong. Pas dung sumbayang Magorib, kehe ma si Parlak marlereng tu bagas ni tulang nia i. Rasokina, si Punjut inda kaluar bagas, jadi pasuoma alai i si.
Assalamu’alakum”, ning si Parlak.
Wa’alaikum salam. Bo, amu dei bere, masuk kamu le !” Sonima alus ni tulang nia i. Oni ipangido ia kopi dot roti tu alak bagas nia i. Dung rap i jolo ni alai kopi dot roti i, i ginjang ni sada meja na deges, alai na dua pentong rap mangecek-ecekma. Mari-ari si Parlak ama na bahat sapaonna, marsak doma nida tulang nia manjawabna. Sonipe, leng na matukakak juo do tulang nia i paida-ida si Parlak, leng solot goar ni babere nia i i bagasan roa nia, ima rupa so tata sajo ia.
Oni mangecek mulak si Parlak: “Lainma kecek i jolo tulang, aha doma luai ubaen karejongku so marepeng jolo, so tarlojongkon au boru tulang na ditaan ? Ning si Parlak.
Amman…botul dei nai dok mi? Marsapa tulang nia.
Olo Tulang, anta na piga kalima ro surat nia, isina so ualap ia tu itaan, giot nia rap-rap kami i ranto on”, ning si Parlak muse.
Ro ning tulang nia: “Jadi, sonon ma soni, jalaki ma jolo jau tano na mura ira-ira sahektar bolaknna so ita tabusi, ulehenpe dabo jo upana”, ning Japunjut.
Ro alus ni si Parlak: “Olo tulang, ujalaki pe, tai boto ilambung ni parjagalan namian adong do tano dua hektar na get gadison, tarmura do argana, arana get kehe ampuna nai tu Mokah”, ning si Parlak.
Ro alus ni tulang nia: “Ipe jadi sapai ampot targayari ita, pala urang gayarna adong do pe simpananku i bank”, ning ia. Dung tangkas kalai manyise parhalan tano na get tabuson on i, si Parlak pentong mulakma. Incogot nai, na kehema ia manyamapai arga ni tano i, oni idokon ia ji tulang nia sanga sadia argana. Incogot nai muse, mang ilehen tulang niama epengna so kehe ia manggayarina. Salose i, oni ilehen tulang nia epeng jisia upana. Inda jabat sabulan, anta na piga kalima ia manabusi tano ambaen ji tulang nia i. Arani i ro jabat pikiran nia, pala get manabusi tano le tulang nia i mulak, angkon ji sia untungna pinomat saparbagasan, so dong inganan nia. I mantong rasoki nai, tar sabulan dung i, ning tulang nia angkon na dapot tano sabolak sapulu hektar bolakna, adong dongan nia get manabusina.

Rasoki nai juo antong, topek musengtong adong kalak ne get manggadis tano sabolak ni i, tai dao ingananna. Ro ning tulang nia Japunjut, inda mangua sanga idia pe ingananna, pokokna asal baen gadison ni alak i itabusi, epengna cukup panabusina. Sabotulaa, heran juo do si Parlak: Ngondia sajo dei luai epeng ni tulang na markarung-karung i? I ma na ro tu bagasan ni roa nia. I mada, mabahattu doma jabat, inda mungkin sai bahatna epeng ni pagawe ni kantor na sadia godang pe, bope kapala. Ampot…na mangkarejoon na so pade do ia luai, songon si panangko godang sanga "tukang olah" benna bahatna jabat harto nia ! Ah, nga porlu jau i, pokokna bahat juo untungku karejo dohot tulang i. Unjung uida, tano na i tabusan i, inda hum na ia sajo si panabusina i surat-surat na i, adong goar ni daganak nia, sampe adaboru dot goar ni amangtua nia pe dong.
Ben jot-jotna antong na manabusi tano i sajo, si Parlak pe bahatma untung nia, sataon dope ia mian i huta na godang i, madung adong tolu jabat bagas nia, oni dua muse motor sedan na baru. Giot ni roa nia, bulan puaso  taon na ro mulak ma jolo ia tu kampong, arana mang malungun ia tu ayah, umak dohot sude anggi-angi nia, apalagi antong boru tulang nia i na manyosak sajo so ilojongkon. Ia pe da ... ngadong be ilala ia da le salana. Ben porna giot nia na get marbagas i dot boru tulang nia i, unjung do marnipi-nipi ia jabat rap padua-dua margoso-goso alai i bagasan ni sada kamar na bolak. Dung tarsonggot ia na dompak marnipi i, mur ma marsak roa nia.
Dung i lojongkon ia boru tulang nia i tu huta na godang i, angkon na i pabotohon muse mei maradat tu amang-inang dohot koum-sisolkoi ni boru tulang nia i. Arani i, angkon na ro mei simatobang dot koum-sisolkot nia mangobarkonna (“hata bou” so ulang agoan) tu bagas ni tulang nia i. Songon i pe ba rundutna na get karejohon nia ben na get marbagas i, ro muse dope tona ni Japunjut, angkon na dapot ninna tano sapulu hektar nai, arana porlu ji alak get baenon kobun ni unik lampuyang nangkan kirimon pala dung matobang tu Jopang ambaen ramuan ni ubat.  Dung ijalaki ia, dapot ia, i gayari alai antong, oni dapotan muse ia antong epeng na bahat, i ma bagian nia.
Dung marbagas pe ia, inda boto mar na abis karejo nia dot si Punjut ("tukang olah") i, inda marimbar sang aha pe "olahon" pokokna maruntung, adong sajo epeng nia (nga binoto ba le sanga sian dia ro na epeng nia na markarung-karung i), panggayarna. Ima so murmakayo muse si Parlak. Inda lolot muse dung i, isuru si Punjut muse ia manjalaki sada pulo na get gadison ni alak, sadia pe jadi godang ni argana itabusan. Muda urang epeng panabusina, adong do dongan nia si Jabokar dot si Jaulok manambai epengna anso lalu itabusan. Arani i, si Parlak pe inda na loja ia kehe tu dia-dia manjalaki sada pulo ne get gadison. Rasoki nia i muse mantong,  adong sada perusahaan na godang na adong pulona, tai porlu jalai epeng giot pambayar ni utang na santak bahat. Soni mantong torus, mur malolot, murma kayo sajo si Parlak.



Soni mantong parjolo-jolo nai, inda binoto alaki sanga aha sobobna so itangkup upas ninna Japunjut, pas i malom Jumahat dung mulak karejo sian kantor ni ibana. Marsapa-sapa jabat alaki: “Aso luai Japunjut inda itangkup upas i kantor nia an, aso angkon na i bagas nia i ? Takok um momo tangkupon i si ! Pala i kantor nia an nga tartangkup langa? Takok benna kapala kantor na godang i ia !” Bahat na i pikirkon ni alak i tu si, tai nga mangarti alai nangkan songondia laluna. Kasidunganna boto rap sip be soni, aropku rap moncong.
Dung ipareso upas i si Japunjut i kantor ni upas an, anta na piga alak muse na get paresoon ni alai, tarmasuk do ninna si Parlak na jot-jot dapoton epeng na bahat sian Japunjut. Muda Jabokar dohot Jauluk antong, bope tarparsip do alakna, tentong ninna “tukang olah” dei, aha sajo pe iolah kalai asal maruntung, songondia pe carona, bope nangkan marugi alak ibaenna, nga porlu  jalai i. Sapoken isidangkan musema alai na opat. Japunjut iuhum lolotna dua pulu lima taon, oni si Parlak sapulu taon. Tai na gadukna boto, Jabokar dohot Jaulok inda ona uhum. Tata alai antong, tai marsak roa ni alaki jabat arani i.




~o0o~